अरुणाचलनंतर चीनचा समुद्रातही डाव! हिंदी महासागरावर नजर, 400 हून अधिक युद्धनौकांनी अमेरिकाही चिंतेत

सब हेडलाईन:
जमिनीवर अरुणाचलला 'कोअर इंटरेस्ट' म्हणत दबाव, तर समुद्रात जगातील सर्वात मोठं नौदल उभारत भारताला घेरण्याची रणनीती_

पुणे / नवी दिल्ली, दि. 8 नोव्हेंबर (प्रतिनिधी) :

अरुणाचल प्रदेशवरून भारत-चीन तणाव अजून निवळलेला नसतानाच चीनने आता समुद्रातही भारताचं टेन्शन वाढवलं आहे. चीनने आपल्या नौदलाचा ताफा 400 हून अधिक युद्धनौका आणि पाणबुड्यांपर्यंत वाढवला असून, त्यामुळे केवळ भारतच नाही तर अमेरिकाही चिंतेत पडली आहे.

अमेरिकेच्या प्रसिद्ध वॉल स्ट्रीट जर्नलच्या अहवालानुसार, चीनचं नौदल आता अमेरिकन नौदलापेक्षा संख्येने सुमारे 35 टक्क्यांनी मोठं झालं आहे. 2020 पासून चीनने एकट्याने 71 मोठ्या युद्धनौका ताफ्यात सामील केल्या आहेत. हा शांततेच्या काळातील जगातील सर्वात मोठा नौदल विस्तार मानला जातोय.

हिंदी महासागरात 400 जहाजं नाहीत, पण...

याबाबत एक महत्त्वाचा खुलासा असा आहे की, ही 400 जहाजं एकाच वेळी हिंदी महासागरात नाहीत. दररोज सुमारे 100 चिनी जहाजं तैवान, दक्षिण चीन समुद्र आणि जपानजवळ फिरत असतात. हिंदी महासागरात एका वेळी सध्या 6 ते 8 चिनी युद्धनौका असतात. मात्र तज्ज्ञांच्या मते, 2040 पर्यंत चिनी पाणबुड्या हिंदी महासागरात नियमितपणे दिसू लागतील, हेच भारतासाठी खरं आव्हान आहे.

अरुणाचलही आता 'कोअर इंटरेस्ट'

अमेरिकेच्या संरक्षण मंत्रालयाच्या (पेंटागॉन) अहवालात चीनने अरुणाचल प्रदेशला तैवानप्रमाणेच 'कोअर इंटरेस्ट' म्हटलं आहे. म्हणजे चीन आता अरुणाचलला केवळ सीमा वाद न मानता आपल्या राष्ट्रीय प्रतिष्ठेचा मुद्दा मानतोय. 3,488 किमी लांबीच्या प्रत्यक्ष नियंत्रण रेषेवर (LAC) दोन्ही देशांचे सैन्य अजूनही समोरासमोर तैनात आहे.

मलाक्का पेचातून चीनचा डाव

चीनचं 80 टक्के तेल मलाक्का सामुद्रधुनीतून येतं. युद्ध झाल्यास ही सामुद्रधुनी बंद होईल, या भीतीला चीन 'मलाक्का डिलेमा' म्हणतो. त्यासाठीच तो हिंदी महासागरात आपली पकड मजबूत करतोय. जिबूतीनंतर आता कंबोडियातील रीम नौदल तळावरही चीनने आपली उपस्थिती वाढवली आहे.

भारताचं उत्तर - क्वाडचा मालाबार सराव

या पार्श्वभूमीवर भारत, अमेरिका, जपान आणि ऑस्ट्रेलिया या क्वाड देशांचा मालाबार युद्ध सराव 6 नोव्हेंबरपासून जपानजवळ सुरू झाला आहे. यात पाणबुडी शोधण्यावर विशेष भर देण्यात आला आहे. भारताने आयएनएस सह्याद्री ही अत्याधुनिक युद्धनौका पाठवली आहे.

भारतीय नौदलाचे माजी प्रमुख अॅडमिरल अरुण प्रकाश यांनी म्हटलं होतं की, "जमिनीवर आपण फक्त बरोबरी करू शकतो, पण समुद्रात भारताला फायदा आहे. हिंदी महासागरात चीनची जहाजं रोखणं म्हणजे चीनची अर्थव्यवस्था हलवणं आहे."

निष्कर्ष

एकूणच चीन जमिनीवर अरुणाचल आणि समुद्रात हिंदी महासागर - अशा दोन्ही आघाड्यांवर भारताला घेरण्याचा प्रयत्न करतोय. त्यामुळे येत्या काळात हिंदी महासागर हाच भारत-चीन संघर्षाचा नवा केंद्रबिंदू ठरणार असल्याचं संरक्षण तज्ज्ञांचं मत आहे.