SIR वरून वाद सुरू असतानाच निवडणूक आयोगाची मोठी घोषणा! १७ राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांत मतदार याद्यांचे पुनरीक्षण; काय आहे निर्णय?

 

गोदावरी टाइम्स | दिल्ली ब्रेकिंग | निवडणूक आयोग

नवी दिल्ली | १६ ऑक्टोबर २०२६ | गोदावरी टाइम्स

देशात मतदार याद्यांच्या विशेष सखोल पुनरीक्षणावर (SIR) राजकीय वाद सुरू असतानाच भारतीय निवडणूक आयोगाने महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. आयोगाने १७ राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये मतदार याद्यांच्या विशेष संक्षिप्त पुनरीक्षणाची (SSR) प्रक्रिया राबवण्याचे निर्देश दिले आहेत. या निर्णयामुळे पात्र मतदारांना मतदार यादीत नाव नोंदवण्याची, नोंदीतील चुका दुरुस्त करण्याची आणि आवश्यकतेनुसार हरकती दाखल करण्याची संधी मिळणार आहे.

नेमका निर्णय काय?

निवडणूक आयोगाने १५ ऑक्टोबर रोजी जाहीर केलेल्या कार्यक्रमानुसार, संबंधित राज्यांमध्ये १ जानेवारी २०२७ ही पात्रतेची आधार तारीख निश्चित करण्यात आली आहे. या प्रक्रियेत नव्या पात्र मतदारांची नोंदणी, विद्यमान नोंदींमधील दुरुस्ती आणि मतदार यादी अद्ययावत करण्यावर भर असेल.

कोणत्या १७ राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांचा समावेश?

या यादीत अंदमान आणि निकोबार बेटे, आसाम, बिहार, छत्तीसगड, गोवा, गुजरात, केरळ, लक्षद्वीप, मध्य प्रदेश, मणिपूर, पुद्दुचेरी, पंजाब, राजस्थान, तमिळनाडू, उत्तर प्रदेश, उत्तराखंड आणि पश्चिम बंगाल यांचा समावेश आहे.

मतदार यादीचे वेळापत्रक काय?

निवडणूक आयोगाने जाहीर केलेल्या वेळापत्रकानुसार:

• १२ नोव्हेंबर २०२६: प्रारूप मतदार यादी प्रसिद्ध होणार.
• ११ डिसेंबर २०२६: दावे आणि हरकती दाखल करण्याची अंतिम मुदत.
• २८ डिसेंबर २०२६: दावे व हरकती निकाली काढण्याचे नियोजित लक्ष्य.
• ४ जानेवारी २०२७: अंतिम मतदार यादी प्रसिद्ध होणार.

SIR आणि SSR मध्ये नेमका फरक काय?

SIR (Special Intensive Revision) ही मतदार यादीची विशेष सखोल पडताळणी आणि पुनर्रचना करण्याची प्रक्रिया आहे. याउलट, SSR (Special Summary Revision) ही विद्यमान मतदार यादी अद्ययावत करण्याची नियमित प्रक्रिया आहे. SSR अंतर्गत SIR प्रमाणे घरोघरी जाऊन व्यापक पडताळणी केली जाणार नाही.

महाराष्ट्रासाठी काय?

महाराष्ट्रासह काही राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये SIR सुरू असल्याने किंवा अलीकडेच पूर्ण झाल्याने तेथील SSR चे वेळापत्रक स्वतंत्रपणे जाहीर केले जाणार आहे. त्यामुळे महाराष्ट्रातील मतदारांनी राज्यासाठी निवडणूक आयोगाकडून होणाऱ्या पुढील अधिकृत घोषणेकडे लक्ष ठेवणे आवश्यक आहे.

मतदारांनी काय करावे?

प्रारूप मतदार यादी प्रसिद्ध झाल्यानंतर मतदारांनी आपले नाव, पत्ता आणि इतर तपशील तपासावेत. नाव समाविष्ट करणे, नोंदीतील दुरुस्ती किंवा नियमानुसार हरकत नोंदवण्यासाठी निवडणूक आयोगाने निर्धारित केलेल्या प्रक्रियेचा वापर करावा.

महत्त्वाचे: SIR वरून सुरू असलेल्या वादाच्या पार्श्वभूमीवर SSR ची घोषणा झाली असली, तरी या दोन्ही प्रक्रिया वेगळ्या आहेत. मतदार यादीतील आपले नाव आणि तपशील तपासणे हे प्रत्येक पात्र मतदारासाठी महत्त्वाचे ठरणार आहे.

गोदावरी टाइम्स — बातमी जनहिताची, भूमिका तथ्यांची.