हेडलाईन: देशाचा विकास म्हणजे फक्त मेट्रो नाही, तर गावचा रस्ता चकाचक हवा! स्मार्ट रस्ते + स्मार्ट दळणवळण + सुंदर गाव = खरा

 

गोदावरी टाइम्स - अग्रलेख | विजन २०४७

 

हडपसर - लोणी काळभोर | २४ ऑक्टोबर | गोदावरी टाइम्स

आपण म्हणतो - देश महासत्ता होतोय. मुंबईत मेट्रो, पुण्यात रिंग रोड, दिल्लीत एक्स्प्रेसवे. पण लोणी काळभोरहून हडपसरला येणारा शेतकरी जेव्हा शेवाळवाडीच्या खड्ड्यातून आपली दुचाकी वाचवतो, तेव्हा त्याला वाटतं - विकास नेमका कोणासाठी?

गोदावरी टाइम्सचा आजचा सवाल हाच आहे - खरा विकास कधी दिसेल? जेव्हा शेवटच्या गावचा रस्ताही शहराइतका सुंदर दिसेल तेव्हा.

आमची संकल्पना - ३ S फॉर्म्युला: Smart Raste, Smart Dalnvalan, Sundar Gaav

१. स्मार्ट रस्ते - फक्त डांबर नाही, तर बुद्धिमत्ता

स्मार्ट रस्ता म्हणजे काय?

• रस्ता बोलला पाहिजे: लोणी काळभोर ते हडपसर रस्त्यावर प्रत्येक १ किमीला सोलर स्ट्रीट लाईट, स्पीड सेन्सर आणि CCTV. रस्ता खराब झाला की ग्रामपंचायतला ऑटो अलर्ट.
• पाणी थांबणार नाही: रस्त्याच्या दोन्ही बाजूला पावसाचे पाणी जमिनीत जिरवणारे (Percolation) खड्डे. एका पावसात १ कोटी लिटर पाणी वाचेल.
• कचरा नाही: रस्त्याच्या कडेला डस्टबिन नाही, तर भूमिगत कचरा कुंडी. दुर्गंधी नाही.
• खर्च किती? १ किमी ग्रामीण स्मार्ट रस्त्याला साध्या रस्त्यापेक्षा फक्त १५% जास्त खर्च - ₹१ कोटी ऐवजी ₹१.१५ कोटी. पण देखभाल खर्च ५ वर्षात ४०% कमी होतो.

उदाहरण: शेवाळवाडी-हडपसर ३ किमी रस्ता जर स्मार्ट झाला तर रोजच्या ४५ मिनिटांच्या जामचे १५ मिनिटात रूपांतर होईल. PMRDA ने हा पायलट प्रोजेक्ट म्हणून घ्यावा.

२. स्मार्ट दळणवळण - गाडी नाही, तर सुविधा पोहोचली पाहिजे

दळणवळण म्हणजे फक्त बस नाही.

• गाव ते शहर e-Bus: लोणी काळभोर ते हडपसर दर १५ मिनिटांनी इलेक्ट्रिक मिनी बस. चार्जिंग स्टेशन ग्रामपंचायतवर सोलरवर. तिकीट - UPI ने. विद्यार्थ्यांना ₹५.
• एकच कार्ड: पुणे मेट्रो, PMPML, e-Bus आणि रिक्षा - सर्वांसाठी एकच 'पुणे वन कार्ड'.
• मालाचे दळणवळण: शेतकऱ्याचा भाजीपाला सकाळी ६ वाजता लोणी काळभोरहून हडपसर मार्केट यार्डात पोहोचवण्यासाठी कोल्ड स्टोरेज असलेली e-Rickshaw. मधले दलाल संपतील.

३. सुंदर गाव - गाव दिसलं पाहिजे गावासारखं, पण सुविधांनी शहरासारखं

परदेशात गाव सुंदर का दिसतं? कारण तिथे ४ गोष्टी आहेत, ज्या आपण करू शकतो -

अ) रंग आणि एकसमानता: गावातील सर्व घरांच्या कंपाउंडचा रंग एकच (उदा. पांढरा-लाल), सर्व दुकानांचे बोर्ड एकाच मराठी फॉन्टमध्ये. खर्च - ₹०, फक्त ग्रामसभेचा ठराव.
ब) झाडं आणि दिवे: प्रत्येक घरासमोर २ झाडं - एक फुलाचे, एक फळाचे. रस्त्यावर सगळीकडे वारली पेंटिंग किंवा जिजाऊंच्या चित्राचे भिंतीचित्र.
क) प्लास्टिक मुक्त चौक: गावचा मध्यवर्ती चौक - तिथे प्लास्टिक बंदी, फक्त कापडी पिशवी. तिथेच ग्रामपंचायतीचा मोफत WiFi आणि बसण्यासाठी बाकं.
ड) रात्रीचे गाव: सोलर लाईटने संपूर्ण गाव प्रकाशमान. रात्री ९ नंतरही महिला सुरक्षित फिरू शकतील.

हे कुणी करणार? पैसा कुठून?

गोदावरी टाइम्सने ५ वर्षांचा रोडमॅप बनवला आहे -

• वर्ष १: एक रस्ता स्मार्ट - शेवाळवाडी ते हडपसर (CSR + PMRDA)
• वर्ष २: e-Bus सेवा सुरू (१५ व्या वित्त आयोग + PM e-Bus Sewa योजनेतून १००% अनुदान)
• वर्ष ३: १० गावे सुंदर - प्रत्येक गावाला ₹१० लाख - आमदार निधी + लोकवर्गणी
• वर्ष ४-५: सर्व गावांना भारतनेट + डिजिटल शाळा जोडणी

शेवटी एकच -

देशाचा विकास दिल्लीच्या इंडिया गेटवरून नाही, तर लोणी काळभोरच्या शेवटच्या घराच्या अंगणातून दिसला पाहिजे. रस्ता चांगला असेल तर शेतमाल वेळेत बाजारात जाईल, दळणवळण चांगले असेल तर पोरं वेळेत शाळेत जातील आणि गाव सुंदर असेल तर शहरातून लोक गावात यायला लागतील - उलट स्थलांतर होईल.

स्मार्ट रस्ते, स्मार्ट दळणवळण आणि सुंदर गाव - हाच खरा आत्मनिर्भर भारत.

तुमच्या गावचा रस्ता कसा आहे? फोटो काढून #MazaRastaSmartHashtag ने पाठवा. सर्वात सुंदर आणि सर्वात खराब रस्त्याची बातमी गोदावरी टाइम्स लावेल.

- गोदावरी टाइम्स | संपादकीय विभाग, पुणे
पोस्टर करा