हेडलाईन: जनसेवा सहकारी बँक आणि इतर सहकारी बँका RTI कक्षेत येतात का?

 गोदावरी टाइम्स - विशेष पडताळणी

पुणे/हडपसर | २३ ऑक्टोबर | गोदावरी टाइम्स

वाचकांकडून सातत्याने विचारणा होत आहे की, जनसेवा सहकारी बँक लि., हडपसर (Janaseva Sahakari Bank Ltd, Pune - मुख्य शाखा हडपसर,

) या बँकेला कोणी RTI अर्ज केला आहे का आणि त्या अनुषंगाने काही केस चालू आहे का?

गोदावरी टाइम्सने केलेली अधिकृत पडताळणी -

१. सार्वजनिक रेकॉर्डमध्ये कोणताही नवीन RTI केस आढळला नाही:

महाराष्ट्र राज्य माहिती आयोगाच्या वेबसाइट आणि मुंबई उच्च न्यायालयाच्या सार्वजनिक निकाल पत्रात २०२६ मध्ये जनसेवा सहकारी बँक हडपसर विरुद्ध कोणतीही नवीन RTI याचिका / केस प्रलंबित असल्याचा उल्लेख अधिकृतपणे सापडत नाही. गुगल/कोर्ट रेकॉर्ड सर्चमध्ये फक्त बँकेच्या शाखा माहिती आणि भरती जाहिरातीच दिसतात.

जर कोणी वैयक्तिक RTI अर्ज केला असेल, तर तो माहिती आयोगाच्या संकेतस्थळावर अपलोड होईपर्यंत सार्वजनिक होत नाही.

२. सर्वात महत्त्वाचा कायदेशीर मुद्दा - सहकारी बँका RTI मध्ये येतात का?

याबाबत मुंबई उच्च न्यायालयाने (Writ Petition No. 5666/2007) निकाल दिला आहे की -

"सहकारी बँक ही माहिती अधिकार अधिनियम २००५ च्या कलम २(h) नुसार 'सार्वजनिक प्राधिकरण (Public Authority)' नाही."

कारण -

- सहकारी बँकेला सरकारकडून थेट भरीव आर्थिक सहाय्य मिळत नाही.

- ती RBI च्या नियंत्रणाखाली असली तरी सरकारी विभाग नाही.

म्हणून जनसेवा सहकारी बँक लि. ला थेट RTI Act 2005 अंतर्गत RTI अर्ज करता येत नाही. राज्य माहिती आयुक्तांनी असा अर्ज स्वीकारला तर तो हायकोर्टात रद्द होतो, असा यापूर्वीचा न्यायालयीन इतिहास आहे.

मग माहिती कशी मागायची?

- जर तुम्ही बँकेचे सभासद / भागधारक असाल, तर तुम्हाला महाराष्ट्र सहकारी संस्था अधिनियम १९६० च्या कलम ३२ अंतर्गत माहिती मागण्याचा अधिकार आहे. बँकेला ती माहिती देणे बंधनकारक आहे.

- जर तुम्ही सभासद नसाल आणि बँकेत अनियमितता वाटत असेल, तर तुम्ही -

  १. सहकार आयुक्त, पुणे विभाग किंवा जिल्हा उपनिबंधक, सहकारी संस्था, पुणे यांच्याकडे लेखी तक्रार करू शकता.

  २. रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) - सहकारी बँक पर्यवेक्षण विभाग यांच्याकडे तक्रार करू शकता.

गोदावरी टाइम्स आवाहन -

कोणत्याही बँकेबद्दल पुराव्याशिवाय अफवा पसरवू नका. तुमच्याकडे जनसेवा बँकेबाबत काही ठोस कागदपत्रे, RTI अर्जाची पोच, किंवा केस नंबर असेल तर आमच्या तपास कक्षाला - http://godavaritimes.com/contact वर पाठवा. आम्ही नाव गोपनीय ठेवून अधिकृत खुलासा प्रसिद्ध करू.

तूर्तास स्थिती: जनसेवा सहकारी बँक हडपसर विरुद्ध कोणताही नवीन RTI याचिका किंवा फौजदारी केस सार्वजनिक रेकॉर्डवर नाही. बँक २२ शाखांसह पुण्यात कार्यरत असून RBI च्या नियमानुसार कामकाज सुरू आहे.

- गोदावरी टाइम्स | हडपसर - पुणे ब्युरो