विषय: सिबिलमुळे प्रामाणिक कर्जदार अडचणीत? उद्योग बुडतोय का? - दोन्ही बाजूंचा सखोल आढावा

 

गोदावरी टाइम्स - अपडेटेड स्पेशल रिपोर्ट | Part-2

लोणी काळभोर - आमच्या पहिल्या रिपोर्टनंतर अनेक वाचकांनी, विशेषतः शेतकरी, छोटे उद्योजक आणि प्रॉपर्टी धारकांनी एकच मुद्दा मांडला - "आकडेवारी ठीक आहे, पण जमिनीवर प्रामाणिक माणूस मरतोय." 

हो, हे खरं आहे - प्रामाणिक कर्जदाराला त्रास होतोय!

गोदावरी टाइम्सने पुणे जिल्ह्यातील 3 बँक मॅनेजर आणि 5 उद्योजकांशी बोललो, त्यातून हे वास्तव समोर आले:

1. एका चुकीमुळे 7 वर्षे शिक्षा:
तुमचा CIBIL स्कोअर एकदा 650 च्या खाली गेला (उदा. कोरोना काळात 2-3 EMI चुकल्या, किंवा चेक बाऊन्स झाला) तर तो 7 वर्षे तुमच्या रिपोर्टवर राहतो. तुम्ही नंतर सर्व कर्ज भरले तरी बँकेची सिस्टम ऑटोमॅटिकली तुम्हाला 'High Risk' दाखवते. माणूस प्रामाणिक असूनही त्याला नवीन कर्ज मिळत नाही.

लोणी काळभोरचे उदाहरण: एका ट्रान्सपोर्ट व्यावसायिकाची स्वतःची 2 एकर प्रॉपर्टी, 3 ट्रक आहेत. 2021 मध्ये एका ट्रकचा EMI 90 दिवसांपेक्षा जास्त थकला आणि CIBIL 580 झाला. आज त्याच्याकडे प्रॉपर्टी असूनही दुसरा धंदा वाढवण्यासाठी 10 लाखांचे कर्ज कोणतीच बँक देत नाही. त्याचा धंदा आहे, पण भांडवल नाही.

2. प्रॉपर्टी असूनही कर्ज नाही - हा सर्वात मोठा विरोधाभास:
बँक म्हणते - "तुमच्याकडे प्रॉपर्टी आहे, पण CIBIL खराब आहे, म्हणून आम्ही Mortgage Loan देऊ शकत नाही." म्हणजेच, ज्या प्रॉपर्टीच्या जीवावर पूर्वी कर्ज मिळायचे, आज CIBIL मुळे तीच प्रॉपर्टी असूनही कर्ज नाकारले जाते. मग त्या प्रॉपर्टीचा उपयोग काय?

3. उद्योग बुडतो, रोजगार जातो - ही साखळी कशी बनते?
हा मुद्दा तुम्ही बरोबर मांडला आहे, याची साखळी अशी आहे:

CIBIL स्कोअर कमी → नवीन Working Capital / Cash Credit नाकारले → कच्चा माल आणता येत नाही → ऑर्डर पूर्ण होत नाही → कामगारांना पगार देता येत नाही → 5-10 लोकांचा रोजगार जातो → कारखाना बंद

पुणे-MIDC मधील अनेक छोटे उद्योजक सांगतात की, एका बँकेतील किरकोळ वादामुळे त्यांचे CIBIL खराब झाले आणि दुसरी बँक त्यांना ओव्हरड्राफ्ट देत नाही. त्यामुळे धंदा असूनही तो वाढवता येत नाही.

4. सावकाराकडे जाण्याची वेळ:
बँकेने नाकारल्यावर हाच प्रामाणिक उद्योजक पुन्हा सावकाराकडे जातो. सावकार 3% महिना म्हणजेच 36% वर्षाला व्याज लावतो. यातून तो आणखी कर्जात बुडतो. हीच खरी शोकांतिका आहे.

मग उपाय काय? गोदावरी टाइम्सच्या 5 मागण्या / सूचना

आम्ही म्हणत नाही सिबिल बंद करा, पण सिबिलमध्ये सुधारणा करा - हीच खरी गरज आहे.

1. RBI ने 'Genuine Defaulter' आणि 'Wilful Defaulter' मध्ये फरक करावा:
जो जाणूनबुजून बुडवतो (मोठे उद्योगपती) आणि जो अडचणीमुळे (आजारपण, कोरोना, बाजार मंदी) चुकला, दोघांना एकच शिक्षा नको. प्रामाणिकांसाठी CIBIL माफी किंवा रिस्ट्रक्चरिंगचा वेगळा नियम हवा.

2. प्रॉपर्टी आधारित कर्जासाठी CIBIL ची अट शिथिल करा:
जर एखाद्याकडे 50 लाखांची प्रॉपर्टी असेल आणि त्याला 10 लाख हवे असतील, तर 580 CIBIL असला तरी बँकेने Secured Loan द्यायला हवे. कारण बँकेचे पैसे सुरक्षित आहेतच.

3. स्कोअर सुधारण्यासाठी Fast Track योजना:
आज स्कोअर सुधारायला 2-3 वर्षे लागतात. RBI ने एक नियम करावा की, जर कोणी 12 महिने सलग EMI वेळेवर भरली, तर त्याचा जुन्या चुकीचा प्रभाव 50% कमी करावा. जेणेकरून प्रामाणिकाला लवकर संधी मिळेल.

4. MSME साठी वेगळा CIBIL नियम:
छोट्या उद्योजकांसाठी CIBIL बरोबरच त्याचा GST Return, चालू खात्यातील व्यवहार पाहून कर्ज द्यावे. फक्त CIBIL वरून धंदा बंद करणे चुकीचे आहे.

5. प्रत्येकाला वर्षातून 2 वेळा मोफत CIBIL दुरुस्ती:
अनेकदा बँकेच्या चुकीमुळे स्कोअर खराब होतो. पण दुरुस्तीला 3-4 महिने लागतात. तोपर्यंत उद्योग बुडतो. ही प्रक्रिया 15 दिवसांत व्हायला हवी.

शेवटचा निष्कर्ष - सिबिल बंद नाही, सिबिल सुधारणा हवी

तुमचे म्हणणे 100% खरे आहे की, सिबिलमुळे आजचा प्रामाणिक प्रॉपर्टी धारक, ज्याला खरोखर कर्जाची गरज आहे, तो वंचित राहतोय आणि त्यामुळे उद्योग आणि रोजगारावर परिणाम होतोय.

पण सिबिल पूर्ण बंद केल्यास बँका सर्वांना कर्ज देतील आणि GDP वाढेल हा उपाय नाही. त्याने NPA पुन्हा 12% वर जाईल आणि बँकाच बुडतील.

खरा उपाय आहे - "सिबिल बंद नाही, तर सिबिलमध्ये मानवी चेहरा आणा."

प्रामाणिक कर्जदाराला पुन्हा उभे राहण्याची संधी दिली, तरच भारताचा GDP आणि रोजगार खऱ्या अर्थाने वाढेल. यावर सरकार आणि RBI ने गांभीर्याने विचार करण्याची गरज आहे.

तुम्हाला हा मुद्दा पटतो का? तुम्हालाही असाच अनुभव आला असेल तर गोदावरी टाइम्सला नक्की कळवा - आम्ही तुमचा आवाज RBI पर्यंत पोहोचवू.

- गोदावरी टाइम्स, लोणी काळभोर